“Er zijn in totaal 88 Limburgse priesters in een concentratiekamp terecht gekomen. Dat zijn méér priesters dan van alle andere bisdommen bij elkaar. Dertig van hen zijn nooit meer teruggekeerd.”

Oud-bisschop Frans Wiertz

Dit is een poging om de 88 namen, en waar mogelijk de verhalen, van deze priesters te achterhalen via internet en andere bronnen.


88 namen (en nog een aantal)

Gedeporteerd

    Overleden

  1. Baars, Bernardus Johannes (pater C.Ss.R., Redemptoristenklooster te Wittem)
    Pater Baars (20 oktober 1913 te Rotterdam – 27 april 1945 te Bergen-Belsen) was Duikhoofd in het Redemptoristenklooster te Wittem.
    – Gestorven in Bergen Belsen
    Oorlogsgravenstichting
  2. Berix, Jan Willem (Giel) (kapelaan te Heerlen)
    Jan Willem Berix, in het verzet Giel genoemd (Meers, 12 april 1907 – Bergen-Belsen, 13 maart 1945) was een Nederlandse verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog.
  3. Goossens, Emile Antoon Felix (kapelaan te Echt)
    Emile Goossens (21 januari 1903, Venlo – maart 1945, Bergen-Belsen)”Echt ontwikkelt zich tot het centrum van een pilotenlijn, dankzij het initiatief van kapelaan Goossens, die nauw samenwerkte met Harry uit Echt.”
    Donkere jaren, p. 79
    Beschrijving
  4. Houben, Hubertus Petrus Hermanus (kapelaan te Epen)
    Kapelaan Houben (9 juli 1915, Eys, gem. Wittem – 19 mei 1945 te Ludwigslust, D.) “is nog slechts een naam in het hele grote oorlogsdrama, waarin miljoenen ten ondergingen. […] In ieder dorp werd iemand tot ‘duikhoofd’ benoemd. Voor Epen was dat Hubert Groneschild, die samen met kapelaan Houben in eerste instantie de zorg voor onderduikers op zich nam.”
    Oorlogsgravenstichting
  5. Lochtman, Hein (kapelaan te Limmel)
    Hein Lochtman (1911-1945), kapelaan te Limmel, duikhoofd LO-Limmel, gearresteerd 10-5-1944 door verraad en overleden 27-2-1945 in concentratiekamp Bergen Belsen
  6. Merkx, Valentinus (broeder F.I.C., overste-directeur pensionaat St. Louis in Weert)
    Adrianus Merkx (Hooge Zwaluwe, 13 augustus 1892 – Bergen-Belsen, maart 1945), die als kloosternaam Valentinus aanneemt staat bekend als een strikte persoon, streng voor zichzelf en gedreven door een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Dat brengt hem ertoe zich tijdens de Duitse bezetting op te werpen als hulpverlener voor onderduikers.
    Donkere jaren (pdf), p. 94, 95
  7. Moonen, Jan Leonard (priester, secretaris Bisdom Roermond)
    Jan Leonard (Leo) Moonen (Heerlen, 31 augustus 1895 – Bergen-Belsen, 2 april 1945) was een rooms-katholieke priester. Hij gaf als secretaris van het bisdom Roermond leiding aan het verzet in de provincie Limburg.
    Oorlogsgravenstichting
    Zwarte Plak: pilotenhulp in de Peel.
  8. Naus, Jac (kapelaan te Venlo)
    Jacobus Johannes (Jac) Naus (Egchel, 31 december 1913 – Bergen-Belsen, 15 april 1945) was een Nederlands kapelaan en verzetsstrijder. Hij was een van de vijf leiders van de provinciale onderduik in Limburg. Hij overleed na bevrijd te zijn door ziekte en zwakte als gevolg van verblijf in het concentratiekamp Bergen-Belsen.
    Eghels Verleden
    Column Leo Fijen
  9. Jules van Oppen (deken te Venlo)
    Jules Louis Antoine van Oppen (Maastricht, 10 mei 1882 – Vught, 16 februari/17 februari 1943) was een Nederlandse geestelijke en verzetsstrijder. Deken Van Oppen was het eerste oorlogsslachtoffer onder de Limburgse geestelijkheid.
  10. Penders, Leo (kapelaan te Gulpen)
    Leo Maria Hendricus Penders (1915 – Bergen-Belsen, 24 april 1945) was een Nederlands kapelaan en verzetsstrijder.Leo Penders diende kapelaan Jac Naus op 15 april 1945 het Sacramenten der Zieken toe.
  11. Vullinghs, Henri (pastoor te Grubbenvorst)
    Henri Vullinghs (Sevenum, 14 september 1883 – Bergen-Belsen, 9 april 1945) was pastoor in Grashoek en Grubbenvorst in Limburg en Nederlands verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij was een van de grootste organisatoren van pilotenhulp en onderduik in de gehele provincie Limburg.
    Zwarte Plak: pilotenhulp in de Peel.
  12.  
    Overleefd

In verzet

    Overleefd

  1. Bleys, Ludo (pater C.Ss.R., klooster van de Kapel in ’t Zand in Roermond)
    Pater Ludovicus Adrianus (Ludo) Bleys C.Ss.R. (Tilburg, 17 oktober 1906 – Gorinchem, 15 augustus 1945) was een rooms-katholieke priester en Nederlands verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog.
  2. Corbey, A.R. (kapelaan te Bergen, vanaf 1943 te Venlo)
    “Besloten werd alle geestelijken in de regio uit te nodigen voor een vergadering om het werk in de provincie te activeren. Uitgenodigd werden kapelaan Corbey van Bergen”
    In 1954 benoemd tot pastoor in Heerlen.
  3.  
    Nog uitzoeken

  4. Een kapelaan in Horn
    “De kapelaan [Goossens] had als geestelijke natuurlijk overal goede contacten, wat wij als leken niet zo hadden, want wij werden altijd min of meer argwanend bekeken. Hij kende een kapelaan in Horn”
    Donkere jaren, p. 79
  5. Kapelaan Billekens
    “Samenwerkers waren kapelaan Naus, kapelaan Billekens, Ambrosius en vijf O.D.’ ers die zich later moesten terugtrekken.”
  6. kapelaan Van Enckevort
    Kapelaan in Venlo, evenals Jac Naus
    “Voor de kapelaans Naus en van Enckevort was dit aanleiding op de ingeslagen weg van verzet verder te gaan.”
  7. kapelaan Harrie Janssen
    “In februari 1944 kwamen kapelaan Jac Naus, Jacques Delsing en enkele anderen bij kapelaan Harrie Janssen (klasgenoot van Jac Naus) te Horn in de kapelanie bij elkaar om te praten over de “bevrijding” van pater Bleijs.”
  8. kapelaan Joosten
    “Besloten werd alle geestelijken in de regio uit te nodigen voor een vergadering om het werk in de provincie te activeren. Uitgenodigd werden […] kapelaan Joosten (geb.Helden) van Maastricht”
  9. kapelaan Pol
    “Besloten werd alle geestelijken in de regio uit te nodigen voor een vergadering om het werk in de provincie te activeren. Uitgenodigd werden […] kapelaan Pol van Weert
  10. kapelaan Prompers
    “Besloten werd alle geestelijken in de regio uit te nodigen voor een vergadering om het werk in de provincie te activeren. Uitgenodigd werden […] kapelaan Prompers van Schandelen (Heerlen)”
  11. Aalmoezenier Roumen
    “Maar uiteindelijk bleek toch, dat hij goed te vertrouwen was en dat hij naar ons gestuurd was door aalmoezenier Roumen, waar kapelaan Goossens weer eerder contact mee gehad had.”
    Donkere jaren, p. 79
  12. kapelaan Jean Slots
    ” “Pas laat in de oorlog, toen de Arbeidseinsatz een verplichting werd en er razzia’s plaatsvonden, werd het sluimerende verzet groter. Vooral priesters hebben toen veel gedaan voor de mensen.”
    Speciale aandacht vraagt De Bruin in dat verband voor pastoor Henri Vullinghs van Grubbenvorst en diens kapelaan Jean Slots.”
  13. kapelaan Spee
    “Bij de ontruiming van Kamp Bovensbos op 1 augustus 1943 werd door de Duitsers in de latrine een aantekening aangetroffen met de namen van de kapelaans Naus, Spee en van Enckevort.”
  14. Kapelaan Thomassen
    “In elk geval kwamen rooms-katholieke geestelijken er de Heilige Mis lezen, zoals de kapelaans Thomassen uit Helden en Naus en Van Enckevort uit Venlo.”
  15. kapelaan Theo Trienekens
    “Samen met zijn kapelaan, Jean Slots en later ook met zijn kapelaan Theo Trienekens en kapelaan Jac. Naus, begon hij meteen in mei al het helpen van aan de Duitsers ontsnapte Franse krijgsgevangenen die via opgezette routes naar het vrije deel van Frankrijk werden gebracht.”
  16. kapelaan De Vreede
    “In de oorlog woonden in mijn parochie diverse gezinnen die lid waren van de NSB en die hun kinderen met pamfletten langs de deuren stuurden’, zegt em. pastoor De Vreede. ‘Ik heb ze daarover aangesproken maar die bemoeienis werd mij niet in dank afgenomen. Niet lang daarna vernam ik dat er brieven over mij naar de SD waren geschreven. Het werd voor mij dus tijd om onder te duiken.”
  17. kapelaan Wermeling
    “In ieder dorp werd iemand tot ‘duikhoofd’ benoemd. […] In Vaals kapelaan Wermeling”

Kapelaans bij de oorlogsgravenstichting

Gedeporteerd, niet uit Limburg

  1. Hegge, Reinier (kapelaan te ‘s-Heerenberg)
    “Korte tijd daarvoor had kapelaan Penders van Gulpen hem voorzien van het laatste sacrament, zoals kapelaan Hegge schrijft in een andere brief aan de familie.”
    Berghapedia

Bronnen en aantekeningen

Bronnen

Congregaties

  • C.Ss.R. – Redemptoristen; Congregatie van de Allerheiligste Verlosser (Congregatio Sanctissimi Redemptoris)
  • F.I.C. – Broeders van Maastricht; Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria (Latijn: Congregatio Fratrum Immaculatae Conceptionis Beatae Mariae Virginis)

Onderzoek

Waar begin je dan?
– Met een zoekactie op Internet.